વોશિંગ્ટન: અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે શુક્રવારે વ્હાઇટ હાઉસમાં વિશ્વની દિગ્ગજ તેલ કંપનીઓના સીઈઓ સાથે એક મહત્વપૂર્ણ બેઠક યોજી હતી. આ બેઠકનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય વેનેઝુએલાના પડી ભાંગેલા તેલ ઉદ્યોગને બેઠો કરવા માટે અંદાજે 100 બિલિયન ડોલર (આશરે ₹8.3 લાખ કરોડ)નું ખાનગી રોકાણ મેળવવાનો હતો. ટ્રમ્પે તેલ કંપનીઓને ‘સંપૂર્ણ સુરક્ષા’ની ખાતરી આપતા જણાવ્યું હતું કે, વેનેઝુએલામાં રોકાણ કરવાની આ એક સુવર્ણ તક છે.
રોકાણકારોને સુરક્ષાની ખાતરી અને ટ્રમ્પનો આક્રમક પ્લાન | Trump Venezuela Oil Investment Strategy
વ્હાઇટ હાઉસના ઈસ્ટ રૂમમાં આયોજિત આ રાઉન્ડ ટેબલ કોન્ફરન્સમાં શેવરોન (Chevron), એક્સનમોબિલ (ExxonMobil) અને કોનોકોફિલિપ્સ (ConocoPhillips) જેવી બે ડઝનથી વધુ કંપનીઓના વડાઓ હાજર રહ્યા હતા. નિકોલસ માદુરોને સત્તા પરથી હટાવ્યાના માત્ર એક સપ્તાહમાં જ ટ્રમ્પે આર્થિક મોરચે આ મોટી ચાલ ચાલી છે.
ટ્રમ્પે સ્પષ્ટ કર્યું કે આ રોકાણ અમેરિકી સરકાર નહીં પરંતુ ખાનગી તેલ કંપનીઓ કરશે. તેમણે એક્ઝિક્યુટિવ્સને પ્રોત્સાહિત કરતા કહ્યું, “તમારે વેનેઝુએલા સાથે નહીં, પણ સીધું અમારી (અમેરિકા) સાથે કામ કરવાનું છે. અમે તમને સુરક્ષાની ગેરંટી આપીએ છીએ.” ટ્રમ્પનો લક્ષ્યાંક વેનેઝુએલામાં તેલનું ઉત્પાદન વધારીને વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડના ભાવ પ્રતિ બેરલ $50 સુધી નીચે લાવવાનો છે, જેથી અમેરિકી ગ્રાહકોને સસ્તું ઈંધણ મળી શકે.
તેલ કંપનીઓની સાવચેતી અને પડકારો
જોકે, $100 બિલિયનના આ આંકડા સામે ઉદ્યોગ જગતના માંધાતાઓએ સાવધ પ્રતિક્રિયા આપી છે. એક્સનમોબિલના સીઈઓ ડેરેન વુડ્સે જણાવ્યું હતું કે, વેનેઝુએલામાં લાંબા સમયથી ચાલી રહેલી રાજકીય અસ્થિરતા અને ભૂતકાળમાં જપ્ત કરાયેલી સંપત્તિઓને જોતા ત્યાં અત્યારે રોકાણ કરવું જોખમી છે. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે જ્યાં સુધી કાયદાકીય માળખું અને સુરક્ષા વ્યવસ્થા મજબૂત નહીં થાય, ત્યાં સુધી મોટું રોકાણ કરવું મુશ્કેલ છે.
બીજી તરફ, શેવરોનના વાઇસ ચેરમેન માર્ક નેલ્સને વેનેઝુએલા સાથેના તેમના લાંબા ઈતિહાસનો ઉલ્લેખ કરી સહયોગની તૈયારી દર્શાવી હતી, પરંતુ કોઈ નક્કર રકમની જાહેરાત કરી નહોતી.
ભૂરાજકીય અને આર્થિક મહત્વ
નિષ્ણાતોના મતે, ટ્રમ્પની આ વ્યૂહરચના માત્ર આર્થિક નથી પરંતુ ચીન અને રશિયા જેવા દેશોને દક્ષિણ અમેરિકાના તેલ બજારમાંથી બહાર રાખવાનો પણ એક પ્રયાસ છે. વેનેઝુએલા પાસે વિશ્વનો સૌથી મોટો તેલ ભંડાર (લગભગ 303 બિલિયન બેરલ) છે, પરંતુ વર્ષોના કુશાસનને કારણે તેનું ઉત્પાદન પ્રતિદિન 10 લાખ બેરલથી પણ નીચે આવી ગયું છે.
ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે સંકેત આપ્યો છે કે વેનેઝુએલાના તેલના વેચાણ પર અમેરિકા ‘અનિશ્ચિત સમય’ સુધી નિયંત્રણ રાખશે અને તેમાંથી થતી કમાણીનો ઉપયોગ અમેરિકી ઉત્પાદનો ખરીદવા અને વેનેઝુએલાના લોકોના કલ્યાણ માટે કરવામાં આવશે. આ બેઠક આગામી દિવસોમાં વૈશ્વિક તેલ બજાર અને અમેરિકા-વેનેઝુએલા સંબંધોમાં મોટા ફેરફારો લાવી શકે છે.
