ભારતીય નૌકાદળની સબમરીન ક્ષમતાઓને વધુ આધુનિક અને ઘાતક બનાવવા માટે સંરક્ષણ મંત્રાલયે એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ભર્યું છે. ભારત સરકારે ઇટાલીની WASS સબમરીન સિસ્ટમ્સ SRL સાથે 48 હેવી-વેઇટ ટૉરપીડો ખરીદવા માટે ₹1,896 કરોડનો કરાર કર્યો છે.
મુખ્ય વિગતો અને ડિલિવરી સમય
- કિંમત: ₹1,896 કરોડ.
- જથ્થો: 48 અદ્યતન ટૉરપીડો અને સંલગ્ન સાધનો.
- ઉપયોગ: ભારતીય નૌકાદળની કલવરી-ક્લાસ (P-75) સબમરીન માટે.
- ડિલિવરી: આ ટૉરપીડોની સપ્લાય એપ્રિલ 2028 થી શરૂ થશે અને 2030 સુધીમાં પૂર્ણ થશે.
આ કરારથી છ કલવરી-ક્લાસ સબમરીનની લડાયક ક્ષમતામાં અનેકગણો વધારો થશે. તાજેતરમાં જ રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુએ પણ INS વાઘશીરની મુલાકાત લઈને નૌકાદળની સજ્જતાની સમીક્ષા કરી હતી.
બ્લેકલિસ્ટમાંથી મુક્તિ અને નવી શરૂઆત
નોંધનીય છે કે ટૉરપીડો બનાવતી કંપની WASS અગાઉ ‘ફિનમેનિકા’ (હવે લિયોનાર્ડો) નો હિસ્સો હતી, જે અગસ્ટા વેસ્ટલેન્ડ VVIP હેલિકોપ્ટર કૌભાંડમાં વિવાદમાં આવી હતી. UPA સરકાર દરમિયાન આ કંપનીને બ્લેકલિસ્ટ કરવામાં આવી હતી. જોકે, 2021માં ભારત સરકારે આ બ્લેકલિસ્ટ હટાવી દીધું હતું. હાલમાં WASS એ ઇટાલિયન ‘ફિનસાનટેરી ગ્રુપ’નો ભાગ છે, જે વિશ્વમાં શ્રેષ્ઠ ટૉરપીડો બનાવવા માટે જાણીતું છે.
સંરક્ષણ ક્ષેત્રે અન્ય મોટા કરાર
- સંરક્ષણ મંત્રાલયે માત્ર ટૉરપીડો જ નહીં, પણ કુલ ₹4,666 કરોડના વિવિધ પ્રોજેક્ટ્સ પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે:
- ટૉરપીડો સોદો: ₹1,896 કરોડ (ઇટાલિયન કંપની સાથે).
- કાર્બાઇન્સ (CQBs): સેના અને નૌકાદળ માટે 4.25 લાખ ક્લોઝ બેટલ કાર્બાઇન્સ માટે ₹2,770 કરોડનો કરાર. આ ઓર્ડર પુણેની ભારત ફોર્જ અને અદાણી ગ્રુપની PLR સિસ્ટમ્સને આપવામાં આવ્યો છે.
નિષ્કર્ષ: નાણાકીય વર્ષ 2025-26માં ભારત સરકારે સશસ્ત્ર દળોના આધુનિકીકરણ માટે કુલ ₹1,82,492 કરોડના મૂડી કરાર કરીને દેશની સુરક્ષા વ્યવસ્થાને મજબૂત બનાવવાની દિશામાં મક્કમ ડગલું ભર્યું છે.
