તબીબી વિજ્ઞાન અનુસાર, કોલેસ્ટ્રોલ એ શરીરમાં કોષોના નિર્માણ માટે જરૂરી ચીકણો પદાર્થ છે, પરંતુ તેની વધુ માત્રા રક્તવાહિનીઓમાં અવરોધ પેદા કરે છે. જ્યારે આપણે સંતૃપ્ત ચરબી (Saturated Fats) થી ભરપૂર ખોરાક લઈએ છીએ, ત્યારે શરીરમાં LDL એટલે કે ‘બેડ કોલેસ્ટ્રોલ’નું પ્રમાણ વધે છે, જે ધમનીઓમાં પ્લેક જમા કરી રક્ત પ્રવાહને અવરોધે છે.
High Cholesterol Foods to Avoid: આ ૪ ખોરાક છે હૃદયના દુશ્મન
- રેડ મીટ અને પ્રોસેસ્ડ મીટ: નિષ્ણાતોના મતે લાલ માંસમાં સંતૃપ્ત ચરબીનું પ્રમાણ ખૂબ વધારે હોય છે. અમેરિકન હાર્ટ એસોસિએશન સૂચવે છે કે આવા આહારથી હૃદયની નળીઓ કડક થઈ જાય છે (Atherosclerosis), જે ભવિષ્યમાં હાર્ટ એટેકનું કારણ બને છે.
- ફુલ-ફેટ ડેરી પ્રોડક્ટ્સ: આખા દૂધમાંથી બનેલી વસ્તુઓ જેવી કે માખણ, ચીઝ અને ક્રીમ સ્વાદમાં ઉત્તમ હોઈ શકે છે, પરંતુ તે કોલેસ્ટ્રોલના સ્તરને ઝડપથી વધારે છે. હૃદયરોગના દર્દીઓએ સ્કીમ્ડ મિલ્ક અથવા લો-ફેટ ડેરી વિકલ્પો પસંદ કરવા જોઈએ.
- તળેલા અને જંક ફૂડ: ફ્રેન્ચ ફ્રાઈસ, ચિપ્સ અને સમોસા જેવા તળેલા ખોરાકમાં ‘ટ્રાન્સ ફેટ’નું પ્રમાણ વધુ હોય છે. આ ફેટ ન માત્ર બેડ કોલેસ્ટ્રોલ વધારે છે, પણ સારા કોલેસ્ટ્રોલ (HDL) ને ઘટાડે છે.
- બેકરી આઈટમ્સ: બિસ્કિટ, કેક અને પેસ્ટ્રીમાં વપરાતું વનસ્પતિ ઘી અને ખાંડનું મિશ્રણ ધમનીઓ માટે અત્યંત જોખમી સાબિત થાય છે.
બચાવના ઉપાયો અને નિષ્ણાતની સલાહ
આરોગ્ય નિષ્ણાતોના મતે, માત્ર આહારમાં ફેરફાર કરીને કોલેસ્ટ્રોલને ૨૦% થી ૩૦% સુધી નિયંત્રિત કરી શકાય છે. વર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઈઝેશન (WHO) ના માર્ગદર્શન મુજબ, આહારમાં ફાઈબરયુક્ત ખોરાક જેવા કે ઓટ્સ, કઠોળ, તાજા ફળો અને લીલા શાકભાજીનો સમાવેશ કરવો જોઈએ. અખરોટ અને બદામ જેવા સૂકા મેવા પણ કુદરતી રીતે કોલેસ્ટ્રોલ ઘટાડવામાં મદદરૂપ થાય છે.
નિયમિત 30 મિનિટની કસરત, ધૂમ્રપાનનો ત્યાગ અને વજન પર નિયંત્રણ રાખવાથી હાર્ટ એટેક અને સ્ટ્રોક જેવા જીવલેણ જોખમોથી બચી શકાય છે. યાદ રાખો, સાવચેતી એ જ શ્રેષ્ઠ સારવાર છે. જો તમારી ઉંમર ૩૦ વર્ષથી વધુ છે, તો વર્ષમાં એકવાર લિપિડ પ્રોફાઇલ ટેસ્ટ કરાવવો હિતાવહ છે.
