રાજપીપળા: નર્મદા જિલ્લાના વડામથક રાજપીપળા નજીક આવેલા ધરેશ્વર મહાદેવ મંદિરના પરિસરમાંથી વન વિભાગે અત્યંત ચોંકાવનારો મુદ્દામાલ જપ્ત કર્યો છે. એક ગુપ્ત માહિતી અને મંદિરના ટ્રસ્ટીઓના સહયોગથી હાથ ધરવામાં આવેલા ઓપરેશનમાં 37 વાઘના ચામડા, 4 ચામડાના ટુકડા અને 133 જેટલા વાઘના નખ મળી આવ્યા છે. ગુજરાતના ઈતિહાસમાં વન્યજીવ અવશેષોનો આ અત્યાર સુધીનો સૌથી મોટો જથ્થો હોવાનું મનાઈ રહ્યું છે. વન વિભાગે આ મામલે વાઇલ્ડલાઇફ પ્રોટેક્શન એક્ટ હેઠળ ગુનો નોંધી ઊંડી તપાસ શરૂ કરી છે.
શું છે સમગ્ર ઘટના? | Tiger Skin Seizure Case Details
પ્રાપ્ત વિગતો અનુસાર, રાજપીપળા શહેરની ભાગોળે આવેલા પ્રાચીન ધરેશ્વર મહાદેવ મંદિરના મહંતનું ગત જુલાઈ 2025માં નિધન થયું હતું. મહંતના નિધન બાદ જ્યારે તેમના રૂમ અને જુના મકાનની સફાઈ તથા તપાસ કરવામાં આવી ત્યારે ટ્રસ્ટીઓને આ શંકાસ્પદ વસ્તુઓ મળી આવી હતી. ટ્રસ્ટીઓએ તાત્કાલિક વન વિભાગનો સંપર્ક સાધ્યો હતો.
રેન્જ ફોરેસ્ટ ઓફિસર (RFO) જીગ્નેશ સોની અને તેમની ટીમ દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલી તપાસમાં રૂમમાંથી ભારે માત્રામાં વાઘના ચામડા અને નખ મળી આવતા ઉચ્ચ અધિકારીઓ પણ ઘટનાસ્થળે દોડી આવ્યા હતા. પ્રાથમિક દ્રષ્ટિએ આ ચામડાઓ આશરે 35 વર્ષથી પણ વધુ જુના હોવાનું વન વિભાગનું અનુમાન છે.
તપાસનો ધમધમાટ અને કાયદાકીય કાર્યવાહી
વન વિભાગે તમામ મુદ્દામાલ જપ્ત કરી તેની અધિકૃતતા અને ચોક્કસ વય જાણવા માટે Forensic Science Laboratory (FSL) માં મોકલી આપ્યો છે.
તાર ક્યાં જોડાયેલા છે?: દિવંગત મહંત મૂળ મધ્યપ્રદેશના વતની હતા. મધ્યપ્રદેશ ‘ટાઈગર સ્ટેટ’ તરીકે જાણીતું હોવાથી, આ તસ્કરીના તાર આંતરરાજ્ય ગેંગ સાથે જોડાયેલા હોવાની આશંકા છે.
મોટા માથાની સંડોવણી: વન વિભાગ એ બાબતની તપાસ કરી રહ્યું છે કે આટલો મોટો જથ્થો કોઈ એક વ્યક્તિ દ્વારા સંગ્રહિત કરવો શક્ય નથી. આમાં સ્થાનિક કે બહારના કોઈ ‘મોટા માથા’ સામેલ છે કે કેમ તેની પૂછપરછ ચાલી રહી છે.
ઐતિહાસિક સંદર્ભ: નિષ્ણાતો માને છે કે 35-40 વર્ષ પહેલાં વાઘના શિકારની પ્રવૃત્તિઓ વધુ સક્રિય હતી. આ ચામડાઓ તે સમયના શિકારના હોઈ શકે છે જે લાંબા સમયથી અહીં છુપાવી રાખવામાં આવ્યા હતા.
વન્યજીવ સંરક્ષણ કાયદો અને સજાની જોગવાઈ
ભારતમાં વાઘ એ રાષ્ટ્રીય પ્રાણી છે અને તેને ‘શિડ્યુલ-1’ હેઠળ રક્ષણ મળેલું છે. Wildlife Protection Act, 1972 મુજબ વાઘના ચામડા કે નખ રાખવા એ બિનજામીનપાત્ર ગુનો છે, જેમાં સાત વર્ષ સુધીની જેલની સજા થઈ શકે છે.
રાજપીપળાની આ ઘટનાએ વન્યજીવ પ્રેમીઓમાં ભારે રોષ જગાડ્યો છે. ભલે આ ચામડા જુના હોય, પણ આટલી મોટી સંખ્યામાં વાઘના અવશેષો મળી આવવા તે ભૂતકાળમાં થયેલા ભયાનક નરસંહાર તરફ ઈશારો કરે છે. હાલમાં વન વિભાગ દિવંગત મહંતના નજીકના સંપર્કો અને મંદિરના પાછલા રેકોર્ડ્સની ઝીણવટભરી તપાસ કરી રહ્યું છે.
